بیان مسأله و اهداف تحقیق:

یكی از متداول ترین و قدیمی ترین جرایم در جوامع ،جرم سرقت است كه وجود مشكلات اقتصادی ،اجتماعی و گاه فرهنگی نیز در جوامع امروز ،اشكال ساده تا بسیار پیچیده ای را به این جرم بخشیده اند.در واقع هنگامی كه عدالت اجتماعی و اقتصادی در جامعه كاهش یابد ،جرم سرقت با تمام پیچیدگی های خاص خود ،شیوع قابل توجهی پیدا می كند.از جهتی ،وقتی جرم در جامعه وجود داشته باشد ،كلیه سازمان ها و نهادهای اجتماعی را نیز تحت تأثیر خویش قرار می دهد.كه از آن جمله می توان به سازمان«نیروهای مسلح» اشاره كرد كه به واسطه گستردگی و ابعاد گوناگون شغلی و سازمانی و ویژگی ها ی تشكیلاتی و ساختاری ،همواره در معرض تهدید و تعرض قرار دارد و به همین دلیل و دلایل دیگر ،موقعیت های مهیاسازی جهت بروز برخی جرایم را از جمله سرقت فراهم می سازد.لذا بررسی علمی عامل یا عوامل این پدیده در سازمان نیروهای مسلح و مقایسه آن با جامعه غیرنظامی و نیز دستیابی به مناسب ترین راه ها جهت كنترل و جلوگیری از افزایش آن یك ضرورت محسوب می شود.

روش تحقیق و ابزار اندازه گیری:

روش پژوهش در این تحقیق «پیمایشی»است.

از این روش به منظور كشف داده ها یا اطلاعاتی استفاده می شود كه از طریق آنها می توان روابط بین متغیرها را مورد بحث و بررسی قرار داد و نسبت به مستندسازی فرضیه هایی كه به صورت علت و معلولی صورت بندی می شوند ،اقدام نمود.جهت بررسی 53 سؤال این پژوهش ،از روش آمار توصیفی ضریب همبستگی پیرسون ،2 X انطباق ،تحلیل واریانس یك طرفه و تحلیل رگرسیون چند متغیری استفاده شده است.

به منظور اندازه گیری دقیق متغیرهای موجود در سؤالات تحقیق ،از 5 ابزار سنجش(پرسشنامه)استفاده شده است:

1-سیاهه جمع آوری اطلاعات پرونده ها

2-آزمون نظرسنجی از فرماندهان و مسؤولان یگان های نیروهای مسلح

3-آزمون نظرسنجی از محكومین جرم سرقت در بندهای نظامی در سراسر كشور

4-پرسش نامه اطلاعات كلی از«محكومین غیرنظامی»سرقت.

5-آزمون شخصیتیMMPI(71 سؤالی)ویژه محكومین غیرنظامی سرقت

فرضیه های تحقیق:

با انجام مطالعه پایلوت و تحقیقات میدانی و پردازش توصیفی داده ها ،بیش از 450 مورد فرضیه به عنوان علل و عوامل ،انگیزه ها و زمینه های مرتبط با ارتكاب جرم سرقت در قالب سه دسته كلی سرقت لوازم و وسایل نظامی ،سرقت اسلحه و مهمات و سرقت از اشخاص دسته بندی و تفكیك سازی گردید.

گزیده ای از این فرضیه ها عبارتند از:

1-عدم رعایت دقیق صلاحیت های افراد در انتصاب ها

2-كمبود نیروی انسانی و امكانات مورد نیاز جهت حفاظت از اماكن و انبارها و تجهیزات

3-ضعف آموزش های توجیهی در بدو خدمت و حین خدمت ،نسبت به قوانین و مقررات

4-بكارگیری سربازان وظیفه در امور اسلحه خانه و انبارهای مهمات.

5-ضعف حسابداری و صورت برداری دقیق از انبارها و عدم توجه به كسری های جزئی

6-ضعف بنیه مالی پرسنل وظیفه و عدم پرداخت بموقع استحقاقی به ایشان

7-عدم برخورد قاطع مسؤولان با افراد خاطی و مجرم

8-حضور و تردد افراد غیرمجاز به داخل انبارها و عدم كنترل دقیق ،هنگام ورود به خروج

9-سهل انگاری فرد نسبت به نگهداری سلاح ها و اموال و لوازم نظامی و شخصی

10-وجود اختلالات روانی و زمینه های ارتكاب جرم در برخی از كاركنان

خلاصه تحلیل نهایی یافته ها:

در فصل آخر تحقیق ،راهكارهای كاربردی و اجرایی به تفصیل پیشنهاد شده است كه در ذیل به اختصار ،رئوس كلی برخی از آنها ارائه می گردد:

الف)راهكارهای اصلاحی:

این موضوع غالباً متوجه نوع كارایی و اصلاح كاركرد نهادهای مستقر و مرتبط با نیروهای مسلح می باشد:

1-تشكیل بانك اطلاعات شغلی –روانی-اجتماعی پایوران و سربازان وظیفه

2-آموزش سربازان با توجه به اهداف آموزش ،فرآیند آموزشی ،ابزار و تكنیك های آموزشی و ... به منظور پیشگیری از وقوع جرم سرقت

3-مراقبت وژه و نامحسوس از مظنونین و افراد سابقه دار در جرم سرقت و بكارگیری آنان در مشاغل كم خطر

4-تعدیل وضعیت اقتصادی پرسنل بویژه در مشاغل صرف نظامی ،به عنوان افزایش ضریب بازدارندگی و پیشگیرانه پدیده سرقت.

5-تقویت سیاست های حمایتی از سربازان وظیفه نظیر :تخصیص هزینه ایاب و ذهاب و پوشاك مناسب

6-استفاده از روش های مدرن نگهبانی و نظارتی به منظور كاهش میزان دسترسی نیروی انسانی به وسایل و لوازم در مكان هایی كه امكان احتمال سرقت در آن زیاد است ،نظیر انبارها ،پاركینگ خودروها و ....

7-تعدیل فاصله محل خدمت و محل زندگی ،بویژه برای سربازان وظیفه

ب)راهكارهای تأسیسی:

-تأسیس و راه اندازی مراكز ارائه خدمات مشاوره و راهنمایی در یگانهای نیروهای مسلح

ج)تحقیقات تكمیلی:

1-بررسی و مطالعه شرایط مؤثر محیطی بر پدیده سرقت در نیروهای مسلح

2- بررسی و مطالعه نحوه حفاظت فیزیكی مكان های مختلف نظامی و غیرنظامی و ارائه طبقه بندی دقیق از آن

3-بررسی نحوه انبارداری و حسابرسی مكان های غیرنظامی و نظامی و ارائه طبقه بندی برای آن

گزارش نهایی این پژوهش تحت عنوان«بررسی علمی علل و انگیزه های ارتكاب جرم سرقت در نیروهای مسلح و مقایسه آن با جامعه غعیرنظامی» در 5 فصل و 144 صفحه در معاونت قضایی و حقوقی(اداره كل عفو و پیشگیری از وقوع جرم)انجام پذیرفته و مستندات تحقیق ،نمایه سازی شده است و با حفظ طبقه بندی های متعارف ،قابل دسترسی تمامی علاقه مندان ،بویژه پژوهشگران نظامی و انتظامی می باشد.